Dăm gỗ là nguồn nguyên liệu được sử dụng trong nhiều lĩnh vực sản xuất như công nghiệp gỗ, giấy, bột giấy và năng lượng sinh khối. Tuy nhiên, không phải mọi loại dăm gỗ đều có cùng quy cách và chất lượng. Kích thước, độ ẩm, loại nguyên liệu và hàm lượng tạp chất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng trong từng dây chuyền. Vậy dăm gỗ cho sản xuất cần đáp ứng những yêu cầu nào và doanh nghiệp nên lựa chọn nguồn cung ra sao? Cùng ADX Plywood tìm hiểu chi tiết ở bài viết dưới đây.

Nội dung chính

Tổng quan thông tin về dăm gỗ

Trong chuỗi giá trị ngành gỗ, nguyên liệu đầu vào quyết định đáng kể đến tính ổn định của quá trình sản xuất. Gỗ dăm là một dạng nguyên liệu được sử dụng nhiều trong các mục đích công nghiệp khác nhau. Tùy nguồn nguyên liệu đầu vào, phương pháp xử lý, và yêu cầu của từng dây chuyền, dăm có thể sẽ được kiểm soát theo từng tiêu chuẩn khác nhau.

Dăm gỗ là gì?

Về bản chất, gỗ dăm là những mảnh gỗ có kích thước tương đối nhỏ và được tạo ra từ quá trình băm, cắt hoặc xử lý cơ học gỗ nguyên liệu.

Trong thực tế, dăm gỗ là phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất và chế biến phôi gỗ. Trong quá trình đục, cắt, xẻ và gia công nguyên liệu để tạo ra các sản phẩm gỗ có giá trị thương mại, một phần mảnh vụn hoặc mẩu gỗ nhỏ sẽ được tách ra. Những phần gỗ dư thừa này, có thể được thu gom và phân loại để sử dụng làm gỗ dăm.

Dăm gỗ có thể được gọi bằng nhiều tên khác nhau như gỗ băm, gỗ dăm, củi băm,… tùy theo vùng miền và cách gọi phổ biến tại từng địa phương.

Thông số kỹ thuật chung của gỗ dăm

Chất lượng gỗ băm thường được đánh giá dựa trên một nhóm thông số thay vì chỉ nhìn vào hình thức bên ngoài. Một số thông số chung:

Độ ẩm: thường dao động từ 45% – 55%
Nhiệt lượng (DB): < 2300 cal/g
Độ tro: <5%
Tỷ trọng: 300 – 400 kg/m3
Hình dạng: Độ dày 5 – 8mm, dài 30 – 100mm
% Lưu huỳnh: 0%

Quy cách gỗ dăm trong ngành sản xuất

Quy cách là một trong những yếu tố quan trọng khi lựa chọn gỗ băm cho sản xuất. Không có một quy cách duy nhất phù hợp với mọi ngành, bởi mỗi dây chuyền có yêu cầu riêng về kích thước, độ ẩm và thành phần nguyên liệu.

Đối với doanh nghiệp, cách tiếp cận hiệu quả là xác định mục đích sử dụng trước, sau đó xây dựng bộ tiêu chuẩn tương ứng. Dưới đây là một số quy cách của ngành sản xuất bột giấy, ván ép và đốt lò hơi.

Kích thước chuẩn theo mục đích sử dụng

Sản xuất bột giấy: Độ dày dăm thường từ 3 – 8 mm, chiều dài từ 15 – 25 mm. Dăm quá nhỏ (bụi dăm dưới 3mm) hoặc quá lớn (trên 35mm) sẽ bị loại bỏ vì làm giảm hiệu suất nấu chất xơ và tiêu tốn hóa chất tẩy trắng trong quy trình sản xuất giấy và bột giấy.
Gỗ băm sản xuất ván ép hay ván dăm: Yêu cầu dăm có mảnh dẹt, mỏng, độ dài từ 10 – 30 mm để dễ hòa trộn với keo kết dính và ép định hình dưới áp suất cao.
Củi băm đốt lò hơi: Quy chuẩn linh hoạt hơn, thường dao động từ 20 – 50 mm. Kích thước này đảm bảo độ thông thoáng gió trong buồng đốt, giúp quá trình cháy diễn ra hoàn toàn và liên tục.

Các yêu cầu kỹ thuật khác

Kiểm soát nấm mốc và độ tươi: củi băm tích trữ lâu ngày trong kho bãi ẩm thấp dễ bị nấm mốc tấn công, gây phân hủy cellulose làm giảm nhiệt trị và chất lượng xơ sợi.
Tỷ trọng xếp đống: Thường đạt từ 220 – 320 kg/m³ (đối với dăm khô) và 350 – 500 kg/m³ (đối với dăm tươi). Chỉ số này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics và thể tích chứa của silo, bãi kho.
Tỷ lệ tạp chất ngoại lai: Tỷ lệ tạp chất như đất, cát, sắt vụn hay nilon phải tiệm cận mức 0%. Kim loại lẫn trong gỗ băm có thể gây hỏng hóc nghiêm trọng cho hệ thống dao băm hoặc băng tải truyền động.

Ưu điểm của gỗ băm trong sản xuất

Không phải ngẫu nhiên mà gỗ dăm trở thành một trong những mặt hàng nông lâm sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam cũng như là lựa chọn hàng đầu của các nhà máy sản xuất nội địa. Một số ưu điểm nổi bật như sau:

Tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu gỗ

Một trong những ưu điểm lớn nhất của việc sản xuất gỗ băm chính là khả năng tận dụng phụ phẩm lâm nghiệp một cách triệt để. Trong quá trình khai thác gỗ khúc hoặc chế biến đồ gỗ nội thất, gỗ nguyên liệu, có đến 30% – 50% lượng gỗ (như cành ngọn, vỏ, bìa xẻ, dăm bào) bị coi là phế phẩm.

Toàn bộ nguồn nguyên liệu thừa này được thu gom và chế biến thành gỗ dăm có giá trị thương mại cao. Điều này không chỉ giúp gia tăng giá trị cho chuỗi cung ứng ngành gỗ, mang lại nguồn thu bổ sung cho nhà sản xuất mà còn giảm thiểu nguy cơ cháy rừng và ô nhiễm môi trường do việc đốt bỏ phế phẩm tự do.

Phù hợp với nhiều nhu cầu sản xuất

Khác với các loại nguyên liệu đầu vào có tính đặc thù cao, gỗ dăm sở hữu tính đa năng hiếm có. Cùng một nguồn dăm gỗ, thông qua các công đoạn xử lý và sàng lọc khác nhau, có thể phục vụ cho nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn: làm bột giấy, nguyên liệu sản xuất ván dăm, nhiên liệu sinh khối biomass,…

Chi phí thấp

So với một số dạng nguyên liệu gỗ có giá trị gia tăng cao hơn, dăm gỗ có thể mang lại lợi thế về chi phí trong những ứng dụng cần khối lượng nguyên liệu lớn. Việc tận dụng các phế phẩm sau khai thác gỗ và sản xuất giúp giảm chi phí đáng kể so với gỗ nguyên khối.

Ứng dụng của gỗ băm trong ngành sản xuất

Gỗ băm có thể được sử dụng trong các quy trình cần nguyên liệu gỗ dạng mảnh. Tùy sản phẩm và công nghệ, yêu cầu về kích thước, độ đồng đều và thành phần nguyên liệu sẽ khác nhau. Một số ứng dụng phổ biến như:

Gỗ dăm trong sản xuất giấy và bột giấy

Trong ngành giấy và bột giấy, nguyên liệu gỗ là một thành phần quan trọng để tạo ra xơ sợi. Gỗ dăm có thể được sử dụng làm nguyên liệu cho quá trình xử lý tiếp theo tùy theo công nghệ và yêu cầu của nhà máy.

Gỗ băm trong ngành công nghiệp gỗ

Trong lĩnh vực chế biến gỗ công nghiệp, gỗ băm là thành phần cốt lõi để sản xuất ván dăm (PB – Particle Board) và là tiền chất để nghiền thành sợi gỗ sản xuất ván MDF/HDF.

Gỗ dăm sau khi sấy khô đạt độ ẩm từ 2% – 3% sẽ được trộn đều với keo UF (Urea Formaldehyde) hoặc MUF (Melamine Urea Formaldehyde), sau đó được rải thảm và ép nhiệt dưới áp suất cao để tạo thành các tấm ván tiêu chuẩn.

Gỗ dăm làm nhiên liệu sinh khối

Gỗ dăm đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thay thế than đá làm nhiên liệu sinh khối cho các hệ thống củi băm lò hơi công nghiệp.

Khi đốt dăm gỗ, lượng CO2 phát thải ra môi trường được tính bằng đúng lượng CO2 mà cây gỗ đã hấp thụ trong suốt quá trình tăng trưởng (trung hòa carbon). Việc ứng dụng này giúp doanh nghiệp đạt được các chứng chỉ xanh, giảm mức phát thải carbon, đáp ứng tiêu chuẩn ESG và tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành hệ thống nhiệt.

Lựa chọn nhà cung cấp gỗ dăm uy tín

Để lựa chọn đối tác mua dăm gỗ số lượng lớn đáng tin cậy, doanh nghiệp cần căn cứ vào các tiêu chuẩn sau:

Năng lực sản xuất và quy mô kho bãi: Đơn vị cung cấp phải sở hữu xưởng băm gỗ trang bị máy móc hiện đại, cùng diện tích kho bãi che chắn tốt để đảm bảo nguồn hàng ổn định cả trong mùa mưa.
Chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ: Đối với các đơn vị xuất khẩu hoặc gia công hàng xuất đi EU, Mỹ, sản phẩm bắt buộc phải có chứng chỉ FSC chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp từ rừng trồng bền vững.
Hệ thống kiểm soát chất lượng (QC): Nhà cung cấp uy tín luôn có quy trình lấy mẫu kiểm tra độ ẩm, tỷ lệ vỏ và phân bố kích thước rõ ràng trên từng lô hàng trước khi xuất xưởng.

Với định hướng phát triển chuỗi giá trị gỗ công nghiệp theo hướng đồng bộ, ADX Plywood có nền tảng từ vùng nguyên liệu đến các công đoạn chế biến gỗ, tạo điều kiện để kiểm soát tốt hơn nguồn nguyên liệu và quá trình sản xuất. Khi có nhu cầu về dăm gỗ cho sản xuất, doanh nghiệp có thể liên hệ trực tiếp với ADX Plywood về loại nguyên liệu, quy cách, sản lượng, yêu cầu chất lượng và kế hoạch giao hàng để xác định phương án cung ứng phù hợp.

Thông tin liên hệ:

Trụ sở: Sarimi B2-00.07, Khu đô thị Sala, P. An Khánh, TPHCM

Hotline: 0937 09 88 99

Email: Info@adxplywood.com

Fanpage: https://www.facebook.com/adxplywood

Tin Tức

Dăm gỗ cho sản xuất: Quy cách, ứng dụng và nguồn cung uy tín